Du ký Lang thang rong ruổi ngang dọc qua mấy tỉnh thành ở đồng bằng sông Cửu Long bằng xe máy Honda Wave RSX 110cc .
Bài số 9 . Từ Rạch Giá vòng qua Vị Thanh , đến Cần Thơ .
Thành phố Rạch Giá hiện nay , sau khi nhập vào tỉnh An Giang , lại là thủ phủ của tỉnh này . Với khoảng 350.000 cư dân gồm người Kinh và đồng bào Khmer , Hoa .
Nằm về phía tây nam và cách Sài Gòn từ 240km đến 280km tùy theo hành trình được chọn lựa vì hiện nay có nhiều con đường dẫn đến Rạch Giá . Ngắn nhất là đường xuyên tỉnh Đồng Tháp , qua cầu Vàm Cống rồi theo quốc lộ 80 hoặc xa lộ CT.02 đến Rạch Giá . Xa hơn một chút , đi theo lộ trình có từ xa xưa là đến Cần Thơ qua ngõ Mỹ Tho – cầu Mỹ Thuận – Vĩnh Long trên quốc lộ 1 , từ Cần Thơ theo quốc lộ 61 đi ngang Vị Thanh , về Rạch Giá .
Ngày xưa vùng đất này rộng bao la bát ngát , rất hoang vu , dân cư thưa thớt . Bên những kênh rạch gần cửa biển khi đó có rất nhiều cây giá . Ngày nay cây giá không còn nữa nhưng đã để lại một thành phố mang tên loại cây này : Rạch Giá .
Rạch Giá đi đầu trong “phong trào” đô thị lấn biển . Từ năm 1999 đã bắt đầu xây dựng khu lấn biển phía nam thành phố , rộng 420 ha . Khu dân cư này nằm ngay bên bờ biển , dài 6km , bề rộng vài trăm mét , được quy hoạch với bờ kè kiên cố và công viên cây xanh chạy dài , đại lộ sát biển , quảng trường mênh mông , đường xá to rộng .
Có nhiều khu nhà khác nhau : Khu biệt thự “phô trương” , khu nhà riêng với sân vườn nho nhỏ , khu nhà cao 2 – 3 tầng liền kề và khu căn hộ trong mấy nhà cao tầng . Nhiều khách sạn – nhà nghỉ – Homestay và hàng quán dịch vụ nhưng nhìn chung vẫn còn trống vắng .
Chắc lấn biển không phải trả tiền đền bù giải tỏa nên bán đất được lợi nhuận cao , thừa thắng xông lên , năm 2015 có thêm khu lấn biển phía tây bắc , rộng 100 ha , gần bến tàu . Khu này hiện nay vẫn đang rất vắng vẻ tiêu điều , nhiều dãy nhà bị bỏ hoang phí – hư hỏng – nhếch nhác , nhiều con đường chỉ có nhà cửa lác đác . Nhiều nơi chỉ thấy đất được chia thành nhiều nền , chắc đã có chủ và đang chờ đất lên giá !
Bắt chước theo Rạch Giá , nhiều đô thị gần biển ở nước ta cũng tìm mọi cách làm dự án khu lấn biển bất chấp có tác động , ảnh hưởng xấu đến môi trường sống của người dân hay không .
Giao thông đường thủy khá thuận lợi . Có kênh Hà Tiên – Rạch Giá dài 80km , kênh Rạch Giá – Long Xuyên dài 65km , kênh Rạch Sỏi – Vàm Cống dài 55km . Những con kênh này đảm nhiệm vai trò hệ thống thủy lợi , đưa nguồn nước dồi dào từ sông Hậu Giang , bảo đảm năng suất và sản lượng cao cho những cánh đồng lúa cò bay thẳng cánh nơi đây .
Trung Tâm phố phường nằm lọt thỏm giữa 2 con kênh , bao chung quanh công viên tượng đài người Anh hùng Dân tộc Nguyễn Trung Trực . Bạn nào chân cẳng còn khỏe , gặp hôm thời tiết mát mẻ có thể đi loanh quanh qua những con đường ngắn , ngắm những dãy nhà xưa cũ chỉ một trệt một lầu , sau vài giờ đồng hồ dạo bộ thú vị là không sót ngõ ngách nào nơi đây .
Đình Thần thờ Ông Nguyễn Trung Trực tọa lạc ngay trung tâm , bên cạnh kênh Long Xuyên – Rạch Giá , gần bến tàu thủy . Nơi đây có phòng trưng bày hình ảnh và hiện vật liên quan đến công cuộc Ông lãnh đạo nghĩa quân chống lại giặc Pháp xâm lược . Trong khuôn viên đền thờ có cả lăng mộ của Ông.
Anh hùng Dân tộc Nguyễn Trung Trực , 1838 – 1868 , quê gốc ở Phù Cát – Bình Định , theo gia đình định cư tại Bến Lức – Long An , sinh sống bằng nghề chài lưới vùng hạ lưu sông Vàm Cỏ Đông . Danh sĩ Huỳnh Mẫn Đạt ca ngợi Ông bằng 2 câu thơ :
Hỏa hồng Nhật Tảo oanh thiên địa
Kiếm bạt Kiên Giang khấp quỷ thần .
Thái Bạch dịch :
Lửa bừng Nhật Tảo rêm trời đất
Kiếm tuốt Kiên Giang rợn quỷ thần .
Đó là những trận giao tranh được Ông chỉ huy xuất quỷ nhập thần rất tài tình , đánh thắng giặc Pháp , để lại những chiến công lẫy lừng trong lịch sử chống giặc ngoại xâm nước ta . Sáng 10 tháng 12 năm 1861 , bằng chiến thuật đặc công , Ông và đồng đội tiêu diệt mấy sĩ quan và gần hết tụi lính đánh thuê của Pháp , đốt cháy chiến hạm L’ Espérance .
Sớm ngày 19 tháng 6 năm 1868 , Ông cùng nghĩa quân đánh và chiếm đồn Kiên Giang , tiêu diệt nhiều giặc Pháp , thu vô số vũ khí và làm chủ tình hình được 5 ngày . Sau đó Ông lui quân về Hòn Chông , rồi ra Phú Quốc , lập chiến khu ở Cửa Cạn , nhằm trường kỳ kháng chiến .
Bắt được Ông , dụ hàng nhưng không được , Pháp đem Ông ra hành quyết trước chợ Rạch Giá ngày 27 tháng 10 năm 1868 . Người Anh hùng Dân Tộc Nguyễn Trung Trực hiên ngang , dõng dạc trước quân thù , ra trước pháp trường , nhìn bầu trời nhìn đất nước và từ giã đồng bào lúc vừa 30 tuổi . Vua Tự Đức sắc phong Ông làm Thượng Đẳng Linh Thần , đúng với ý nghĩa và khí tiết “Sống làm Tướng , chết làm Thần” .
Hàng năm nhân dân Rạch Giá tổ chức lễ và hội rất lớn , rất trang trọng vào dịp đám giỗ Ông , kéo dài 3 ngày , từ 26 đến 28 tháng 8 âm lịch . Khách thập phương từ khắp nơi nô nức về dự lễ hội . Luôn luôn có cả ngàn người tình nguyện làm công quả , phục vụ trong đình , từ việc chuẩn bị , công tác vệ sinh , giữ gìn trật tự v… v… Và đặc biệt có cả ngàn người lo chuyện bếp núc , nấu nướng , gói bánh tét , chế biến món chay để dâng cúng Ông , thết đãi miễn phí cho cả triệu khách từ muôn phương đến tham gia lễ hội .
Từ Rạch Giá , nhiều năm nay đã có tàu thủy cao tốc , an toàn và đầy đủ tiện nghi , đi ra những đảo ngoài khơi như Hòn Tre – 30km , Hòn Sơn – 60km , quần đảo Nam Du – 90km . Vượt biển 120km để đến đảo Phú Quốc cũng chỉ cần ngồi hơn 2 giờ đồng hồ trên tàu cao tốc là tới nơi . Dịch vụ và cơ sở vật chất ở đảo Hòn Sơn và đảo Nam Du đã có tương đối đủ để đón khách ghé chơi vài ngày .
Rời Rạch Giá vào buổi sáng đẹp trời , quốc lộ 61 đi hướng đông nam , dẫn chúng ta đến Vị Thanh – Bạc Liêu – Cà Mau .
Km 15 – Ngả 3 thị trấn Minh Lương .
Nơi đây , quẹo phải vô quốc lộ 63 , theo hướng nam , đến Cà Mau . Chúng ta chọn đi thẳng , vẫn trên quốc lộ 61. Nguyên một vùng rộng lớn , đất bằng phẳng , chỉ toàn là cánh đồng , vườn cây , ao tôm cá và muôn vàn sông – ngòi – kênh – rạch .
Khu vực này có rất nhiều bà con người Khmer sinh sống từ lâu đời . Thỉnh thoảng có thể thấy những ngôi chùa Khmer to rộng , cổ kính với nhiều cây cổ thụ tại những địa điểm tốt và đẹp nhất ở hai bên đường .
Km 55 – Tượng đài Chiến Thắng Vàm Cái Sình .
Trong khuôn viên khu di tích rộng hơn 2 ha có trưng bày xác chiếc tàu đổ bộ LCT bị đội thủy lôi thuộc Đại đội 4053 – tiểu đoàn 410 , phối hợp với tỉnh đội Cần Thơ , ngày 20 tháng 12 năm 1950 , đã đánh chìm và tiêu diệt hàng trăm sĩ quan và binh lính thực dân Pháp , thu được nhiều vũ khí trong một trận càn quét qui mô lớn vào căn cứ cách mạng ở Long Mỹ – Vị Thanh .
Địa điểm rất tốt , diện tích rộng rãi , tượng đài khí thế oai hùng nhưng . . . có sinh mà không có dưỡng ! Toàn bộ công trình có vẻ xuống cấp nặng nề , cây cỏ thiếu chăm sóc , khung cảnh chưa tương xứng với chiến công hiển hách và sự hy sinh của thế hệ đi trước .
Gần tượng đài có một nghĩa trang với rất nhiều ngôi mộ của người Hoa , trên bia mộ có ghi tên người quá cố bằng tiếng Tàu và tiếng Việt .
Km 60 – Thành phố Vị Thanh .
Trước đây Vị Thanh là thủ phủ của tỉnh Hậu Giang , kéo dài bên kênh Xà No , giờ đây đã được nhập vào thành phố Cần Thơ . Thành phố này nằm cách Cần Thơ 50km về hướng nam , chỉ có khoảng 74.000 cư dân . Thời chiến tranh , năm 1960 nơi đây dưới thời Ngô Đình Diệm là Khu trù mật Vị Thanh – Hỏa Lựu , căn cứ tỉnh ủy Cần Thơ – Hỏa Tiến .
Hai bên quốc lộ có những cánh đồng cây mía , cung cấp nguyên liệu cho nhà máy sản xuất đường , nhưng mấy năm gần đây việc kinh doanh mía đường không được thuận lợi nên nhiều nông dân đã chuyển đổi cây trồng .
Ngoài cây mía , bà con có trồng cây thơm , thích hợp với thổ nhưỡng nơi đây , phát triển tốt cho trái ngon , được mọi người ưa thích .
Km 110 – Thành phố Cần Thơ .
Phố xá nhộn nhịp tập trung gần bến Ninh Kiều bên sông Cần Thơ , một nhánh của sông Hậu Giang .
Loay hoay lòng vòng một lúc khá lâu mới có được phòng trọ gần bến Ninh Kiều và chợ đêm . Phòng rất xoàng nhưng giá hơi cao , không tương xứng với tình trạng bết bát của phòng , chỉ có địa điểm là thuận tiện , không cần xe máy .
Nguyễn Chi Hoài Nhơn
Photos:
