Du ký Lang thang rong ruổi ngang dọc qua mấy tỉnh thành ở đồng bằng sông Cửu Long bằng xe máy Honda Wave RSX 110cc .
Bài số 8 . Tạm biệt thành phố Hà Tiên cạnh biên giới Campuchia , cực tây nam đất nước ta , đi theo đường ven biển và quốc lộ 80 , đến Rạch Giá .
Từ Sài Gòn , theo hướng tây chúng ta đã đi xuyên qua các tỉnh và thành phố nằm bên sông Tiền Giang và sông Hậu Giang , đã lên thượng nguồn nơi 2 con sông này bắt đầu chảy vào lãnh thổ Việt Nam . Chúng ta rời sông Cửu Long , theo kênh Vĩnh Tế dài 91km về đến thành phố Hà Tiên , bên bờ Biển Tây Nam đất nước ta . Coi như đã đi được hơn nửa chuyến đi , từ Hà Tiên sẽ là hành trình tiến về Sài Gòn .
Rời Hà Tiên vào buổi sáng nắng ráo , hứa hẹn một ngày đẹp trời , nhất là đối với những người du lịch bằng xe máy .
Quốc lộ 80 là đường đi về hướng đông nam , dẫn chúng ta ra khỏi thành phố Hà Tiên .
Km 2 – Công viên tượng đài Tổng trấn Mạc Cửu .
Nói là công viên chứ không thấy nhiều cây xanh , chỉ có sân xi măng to rộng như quảng trường và lèo tèo mấy cây cọ . Tượng Ngài Tổng trấn uy dũng , tay trái nắm chuôi kiếm , tay phải cầm xấp giấy tờ , bản đồ – bây giờ gọi là sổ đỏ , trình lên chúa Nguyễn . Rất tiếc là tượng đài không được quan tâm bảo quản đúng mức , chữ C của tên Mạc Cửu bị rơi rớt và chẳng có ai , chẳng có cơ quan nào bỏ chút xíu công sức để gắn chữ C lên cho đàng hoàng – tử tế – lễ độ .
Đường đi , một bên là Biển Tây Nam , một bên thỉnh thoảng nổi lên những ngọn núi nho nhỏ . Khu vực này nằm ở cực tây nam , chỉ nối Hà Tiên với Rạch Giá nên mật độ xe cộ lưu thông trên đường không cao lắm , đi xe máy tương đối thoải mái .
Km 20 – Thị trấn Ba Hòn .
Ngả 3 , nơi con kênh Ba Hòn đổ nước ra biển . Cũng tại nơi đây , quốc lộ 80 quẹo trái một góc 90 độ , chạy theo kênh Ba Hòn đi sâu vào đất liền , đến thị xã Kiên Lương , cách đó chỉ 5km .
Chúng ta qua cầu Ba Hòn , không quẹo trái theo quốc lộ 80 đi Kiên Lương – Hòn Đất – Rạch Giá , chúng ta quẹo phải vào tỉnh lộ 11 để đi tham quan một loạt danh lam thắng cảnh gần đây .
Km 23 – Ngả 3 Mo So .
Nơi đây có bảng chỉ đường , quẹo trái đi tới hang Mo So . Hai bên đường vắng vẻ , lác đác có những trang trại nuôi tôm , vườn sinh thái , cánh đồng cỏ năn v… v…
Km 26 – Hang Mo So .
Sau gần 10 năm , trở lại chốn này , mình thấy đã có nhiều thay đổi theo chiều hướng tốt hơn – đẹp hơn – an toàn hơn . Trong tiếng Khmer Mo So có nghĩa là đá trắng .
Nơi đây có hơn 20 hang động thông nhau , tạo ra vô số ngóc ngách bí hiểm . Trong kháng chiến chống Pháp vùng này rất hoang vắng , trong hang là công binh xưởng chế tạo , cải tiến những vũ khí thu được từ quân đội Pháp , kịp thời cung cấp cho các đơn vị chiến đấu ở Tây Nam Bộ .
Năm 1969 , nhiều cơ quan được đặt trong hệ thống những hang động này gồm : Huyện ủy Hà Tiên , xưởng vũ khí , quân y , điện đài v… v… Có lúc bị bao vây hàng tháng , đánh phá ác liệt bằng lực lượng áp đảo với nhiều xe thiết giáp , pháo binh và cả đạn đại bác từ chiến hạm từ biển bắn vào , tấn công bằng súng phun lửa và xịt hơi cay nhưng nhờ gió hút từ những lỗ – khe thông khí trên vách núi nên lửa và hơi cay bị thổi ngược ngay sau đó .
Phim “Con đường 1C huyền thoại” và phim tài liệu “Tiểu đoàn 207 anh hùng” đã quay nhiều cảnh tại hang Mo So .
Có tin đáng mừng là những năm sau này , khoảng tháng 3 – 4 dương lịch đã có những đàn sếu đầu đỏ hàng trăm con bay về đây , tìm thức ăn trên những cánh đồng cỏ năn chung quanh hang . Sếu đầu đỏ sống ở các vùng đầm lầy bên sông Mekong thuộc khu vực Thái Lan – Lào – Campuchia . Chúng ghé Mo So để tìm loại thức ăn của chúng là củ cỏ năn , có khá nhiều trên những cánh đồng hoang nơi đây .
Ở nước ta , chỉ vùng Tràm Chim thuộc Tam Nông – Đồng Tháp và Mo So thuộc Kiên Lương – An Giang là được những đàn sếu đầu đỏ quý hiếm này ưu ái ghé qua định kỳ hàng năm .
Km 38 – Nhà thờ đá Hòn Chông xã Bình An .
Hơn mười năm trước , đi ngang qua đây thì nhà thờ chỉ còn tháp chuông và vài vách tưởng còn sót lại , như một phế tích đổ nát , cảnh đẹp mê hồn nhưng trong không gian ảm đạm âm u . Nhà thờ có từ thập niên 1930 , sau năm 1965 chiến tranh lan rộng , nhiều giáo dân tản cư ra các hải đảo thuộc quần đảo Bà Lụa sinh sống tránh bom đạn , nhà thờ bị bỏ hoang .
Ngày nay ghé qua thì như có phép lạ , nhà thờ được xây dựng lại hoàn chỉnh , cũng bằng đá như xưa , ngay trên nền cũ .
Qua khỏi nhà thờ Hòn Chông , vẫn một bên là biển và một bên là những ngọn núi không cao lắm , nối tiếp nhau . Đường này dẫn vào những bãi biển , những khu du lịch nên dọc hai bên đường có nhiều khách sạn – nhà nghỉ – Homestay và nhà hàng quán ăn .
Km 42 – Khu du lịch Resort Hòn Trẹm .
Dự tính dùng bữa trưa nơi đây vì ở khu vực trên đồi nhìn ra biển có một nhà hàng mà mình đã ghé qua trong dịp cách đây hơn 10 năm trong , lúc đó từ Mũi Cà Mau , ghé Rạch Giá – Hà Tiên , chuẩn bị phiêu lưu qua Campuchia .
Lần này , cũng gặp cảnh “vật đổi sao dời” : Khu Bungalow gồm một loạt nhà riêng biệt , vị trí nhìn ra biển rất đẹp , đã bị bỏ hoang phế nhiều năm nay , cây cỏ và dây leo mọc lan tràn khắp nơi rất là ma quái . Nhà hàng năm xưa đã ngưng hoạt động , trở thành vườn cây xanh trên đỉnh đồi .
Một chút ngậm ngùi vì chưa có dịp được ngủ nơi đây , đêm nghe sóng vỗ rì rầm , sáng ngắm Hòn Phụ Tử , chiều lặng ngắm hoàng hôn trên quần đảo Bà Lụa thì không còn được nữa !
Đi tiếp đường ven biển , bên trái có ngôi chùa Khmer Ba Trại , qua bãi biển Giếng Tiên là cuối đường , cũng là nơi tọa lạc chùa Hải Sơn , còn gọi là chùa Hang . Chắc chùa ở nơi vừa có biển vừa có núi nên được đặt tên là Hải Sơn , còn tên chùa Hang vì ngay trong chùa có một hang lớn trong núi đá vôi , thông ra biển , có nhiều tượng thờ nên bà con gọi là chùa Hang .
Từ cửa hang nhìn ra biển , chúng ta thấy thắng cảnh Hòn Phụ Tử hiện ra ngay trước mắt , tuy nhiên chỉ còn Tử chứ không còn Phụ nữa !
Hòn Phụ Tử là hòn đảo gần bờ , gồm hai khối đá đứng gần nhau cùng trên một bệ đá , nghiêng cùng chiều như hai cha con quấn quít bên nhau , phần Phụ – Cha cao 34m , phần Tử – Con cao 30m .
Rạng sáng ngày 9 tháng 8 năm 2006 , phần Phụ đột ngột ngã xuống biển , đoạn gãy khoảng hơn 20m , bề ngang 20m và khối lượng nặng cả ngàn tấn . Hòn Phụ Tử bây giờ chỉ còn người con mồ côi đứng bơ vơ giữa trời biển .
Trong thời gian lãnh đạo nghĩa quân đánh giặc Pháp xâm lược ở vùng Hà Tiên – Rạch Giá , Anh hùng Dân tộc Nguyễn Trung Trực , 1838 – 1868 , đã lập căn cứ tại Hòn Chông nên tới bây giờ nơi đây vẫn còn dùng những địa danh có từ lúc đó như ấp Ba Trại , ấp Bảy Giếng , Rẫy Mới – nơi nghĩa quân đã từng khai khẩn đất hoang làm rẫy trồng cây lương thực .
Khu vực này có nhiều ngọn núi nhỏ gần biển xen lẫn những cánh đồng cỏ năn , những vùng đất ngập mặn với cây mắm cây đước , còn vắng vẻ .
Thay vì đi đường bê tông theo kênh đào ra lại quốc lộ 80 để về Rạch Giá , mình “phiêu lưu” trên Đường Đê Quốc Phòng sát bên bờ biển , coi thử đi được tới đâu .
Km 50 – Nhà thờ Giáo xứ Rạch Đùng .
Dù vắng vẻ nhưng nơi đây đã có di dân tới lập nghiệp và ở lại . Nhà thờ thành lập từ 1932 . Bãi biển Rạch Đùng dài 6km nhưng còn lâu mới khai thác được cho những dịch vụ du lịch vì hạ tầng cơ sở còn sơ sài yếu kém lắm . Phía bờ biển chủ yếu là rải rác những hộ dân hành nghề đánh cá hoặc quản lý mấy ao nuôi tôm .
Km 57 – Cầu Rạch Đùng qua kênh Lung Lớn .
Đoạn này đang có dự án mở đường to rộng , đã giải phóng mặt bằng , đền bù giải tỏa nên đã xong nền đường , có chỗ đổ đá mi , có chỗ đá to bằng nắm tay , đi xe máy khá vất vả , dễ trợt té ngã xe . Bên phía bờ biển vẫn là rừng ngập mặn với những vạt rừng cây mắm cây đước và những vuông tôm .
Km 63 – Đường T6
Nơi đây là ngả 3 một con kênh đổ nước ra biển , kẹp theo hai bên bờ con kênh là hai con đường bê tông Đ. T6 khá tốt . Đang xây dựng một cây cầu bê tông to , công trường xây dựng ngổn ngang vật liệu và rào chắn khắp nơi , nên rất tiếc không thể đi tiếp trên Đường Đê Quốc Phòng để tới Vàm Rầy – Ba Hòn – Rạch Giá . Đường Đ.T6 chạy thẳng băng bên cạnh con kênh , hai bên là những cánh đồng bất tận , nối quốc lộ 80 với Biển Tây Nam .
Km 70 – Ngả 3 Quốc lộ 80 – Kênh Hà Tiên – Rạch Giá và Đường Đ.T6
Không còn được đi trên đường quê vắng vẻ ít xe cộ lưu thông nữa , đi trên quốc lộ sẽ nhanh hơn nhưng cũng căng thẳng hơn vì phải tập trung cao độ để lái xe . Như tên gọi , con kênh Hà Tiên – Rạch Giá chạy ngay bên cạnh quốc lộ 80 , cũng từ Hà Tiên dẫn đến Rạch Giá . Hai bên quốc lộ có nhiều dân cư sinh sống .
Qua chợ Vàm Rầy , thị trấn Hòn Đất , thị trấn Sóc Sơn chúng ta tới Rạch Giá .
Km 118 – Thành phố Rạch Giá .
Đã ghé qua và lưu lại nơi đây vài lần nên mình không bị bỡ ngỡ , cũng lượn lờ vài vòng trong vùng trung tâm phố xưa , coi có gì mới lạ không .
Dự định tới khách sạn trước đây đã từng trọ vì địa điểm rất tiện để dạo bộ loanh quanh khu Công viên có tượng đài Ông Nguyễn Trung Trực , có thể coi như khu trung tâm phố phường . Nhưng khi đến thì khách sạn đã . . . đóng cửa , thật sự đáng tiếc và hụt hẫng . Tình hình kinh doanh nói chung trên toàn quốc nơi đâu cũng đang khó khăn , đi chỗ nào cũng thấy nhiều công ty phá sản , nhiều cửa tiệm đóng cửa , treo bảng cho thuê từ lâu mà không ai dám thuê , đúng là tình hình đáng phải báo động .
Vậy là có cớ để xách xe chạy lòng vòng ở khu đô thị lấn biển phía nam và khu ở phía tây bắc , cũng lấn biển nhưng gần bến phà , xem xét tình hình khách sạn nhà nghỉ ra sao .
Khu đô thị lấn biển phía nam thì rộng lớn bao la , nhà cửa phố xá tương đối mới , có rất nhiều khách sạn nhà nghỉ nhưng vắng , sẽ bị cảnh . . . “Đêm buồn tỉnh lẻ” và khá xa trung tâm , bắt buộc phải dùng xe . Khu đô thị lấn biển phía tây bắc , gần bến tàu đi đảo Phú Quốc thì cũng mới nhưng rất hoang vắng , như thành phố . . . ma , và cũng phải dùng xe , mà mình nghĩ là nên đi bộ để bù cho thời gian ngồi trên xe máy , chân tay không hoạt động .
Lần này có phòng trọ gần cầu 3 tháng 2 , nơi kênh Rạch Giá – Long Xuyên đổ nước ra biển , ở khu đô thị lấn biển nhưng bên cạnh khu phố xưa , vẫn còn những con đường mang tên mấy ông vua triều Nguyễn như : Hàm Nghi – Thành Thái – Duy Tân .
Nguyễn Chi Hoài Nhơn
Photos:
