Du ký ” Lang thang một vòng Đông Nam Á “, đơn thân độc mã , một người và một ngựa sắt Honda Wave Alpha 100cc lang thang rong ruổi từ Saigon qua Kampuchia , xuống miền nam Thái Lan , xuyên bán đảo Malaysia , đến Singapore . . .
Theo quốc lộ 1 , tiếp tục tiến về phương Nam , ghé Kuala Kangsar viếng cây cao su ” Tổ ” và đến Ipoh .
Đêm qua êm ả ở thành phố có tên Thái Bình – Taiping . Điểm đến của chặng đường tiếp theo là Ipoh , cách Taiping chỉ chừng 80km , giữa đường lại có thành phố ngả 3 sông xinh xắn Kuala Kangsar để ghé nghỉ ngơi và tham quan , nên đây là lộ trình dễ đi và lại rất hấp dẫn !
Chiều tối hôm qua đã thấy mây đen phủ đầy trên núi Bukit Larut , không biết hồi tối có mưa không mà sáng nay trời quang mây tạnh , thời tiết khô ráo nắng đẹp , báo hiệu lại được thêm một ngày ” an toàn trên xa lộ ” ! Vì cự li gần nên chưa cần đi trên xa lộ , vẫn thong dong nam tiến theo quốc lộ 1 .
Vẫn là những xóm làng thưa thớt nằm rải rác , cách quốc lộ bằng một khoảng cách an toàn rất tốt , thỉnh thoảng có vài nhà máy , rừng cây cọ dầu v . . . v . . . như những chặng đường của thời gian vừa qua .
Km 35 – Kuala Kangsar . Thành phố nằm ngay ngả 3 nơi sông Sungai Kangsar hợp lưu với sông Sungai Perak nên trong tên của thành phố có mang thêm tiếp đầu ngữ ” Kuala ” như trong tiếng Thái có thêm tiếp đầu ngữ ” Pak ” cho những địa danh nằm ngay ngả 3 của 2 con sông như : Pakse , Pakkading , Paksan là những thành phố của Lào nằm ở ngả 3 sông nhỏ chảy vào sông Mekong hoặc như Pakma ở Lai Châu , nơi ngả 3 sông Nậm Ma chảy vào sông Đà trên thượng nguồn , nhưng lại được viết là Pác Ma !
Kuala Kangsar là thành phố nhỏ , chỉ khoảng chừng 40.000 cư dân , nằm giữa đường từ Taiping đi Ipoh . Trên đường vào phố ta sẽ đi ngang qua trường nội trú Malay College , có từ năm 1905 , chuyên việc dạy dỗ cho con cái của công chức người Anh và con quan người Malaysia . Vào gần trung tâm còn thêm một trường nữa là trường Clifford School , gần bến xe buýt .
Đang đi bỗng thấy bùng binh tháp Đồng hồ hiện ra , thế là biết là mình đã đến trung tâm thành phố ! Đây chắc là theo cách quy hoạch thành phố của người Anh và thực dân Anh đã ngự trị trên đất nước này một thời gian dài , cho nên nhiều thành phố ở Malaysia được quy hoạch , xây dựng theo cách của người Anh và thường thì trong khu trung tâm của một thành phố đều có một bùng binh lớn , ở giữa là một tháp Đồng hồ , được thiết kế tương đối đẹp mắt !
Thành phố này tuy nhỏ nhưng lại có đến mấy nơi rất đáng để khách ghé qua . Ưu tiên số 1 của mình là đi ” viếng ” cây cao su ” Tổ ” , may mắn vẫn còn tồn tại nơi đây và được giữ gìn rất tốt , sau gần 150 năm ” trơ gan cùng tuế nguyệt ” !
Xin phép được trình bày vài dòng về chuyện cây cao su . Giống cây này nguyên thủy có trong rừng rậm Amazon – Bresil và từ giữa thế kỉ 19 , nước này coi như độc quyền sản xuất ra cao su , sống và làm giàu nhờ loại cây này nên luật của Bresil thời bấy giờ tuyên bố tử hình người nào đem cây này ra khỏi quốc gia họ hòng nhân giống , trồng và cạnh tranh với họ trong thị trường cao su ! Nhưng vẫn có người tìm cách đem được hạt giống của cây cao su về nước Anh bên trời Âu và nhân giống thành công loại cây này !
Khoảng năm 1877 , quan đầu tỉnh Perak lúc đó là ông người Anh tên Hugh Low – bên ta khi đó gọi là quan Công Sứ , dời thủ phủ của bang Perak về Kuala Kangsar và đã cho trồng một số cây cao su được nhân từ giống đã lén đem từ Bresil về Anh rồi lại đem những cây giống này từ London qua Malaysia , trong khu vườn của dinh thự dành cho ông ta ! Một trong những cây cao su ” Tổ ” của Malaysia và cũng có thể là cho cả châu Á , trong đó bao gồm nước Việt Nam , hiện nay vẫn còn đứng sừng sững ở đường Jalan Raja Chulan , trong khuôn viên của Hội đồng Thành phố , cách bùng binh tháp Đồng hồ không đến 400m .
Con đường Jalan Raja Chulan , nơi có cây cao su ” Tổ ” , là con đường đẹp , rợp bóng hai hàng cây cổ thụ cả trăm năm tuổi . Cây cao su ” Tổ ” nằm trong hàng rào và được gìn giữ rất kỹ vì đã được cho vào danh sách ” Cây Di Sản ” của Malaysia ! Cây đã bị gãy phần ngọn trên cao từ lâu , phần mọc tiếp và phát triển sum suê sau đó , đến bây giờ cũng đã trở thành . . . cổ thụ !
Để một nhánh nhỏ với vài lá cây cao su trong lòng bàn tay , mình bâng khuâng tự hỏi : Có phải đây cũng là cây cao su ” Tổ ” cho muôn vàn cây cao su đang phát triển tươi tốt trên đất nước Việt Nam ta và cung cấp nhiều triệu tấn cao su mỗi năm cho thị trường thế giới ? Khả năng này là có thật vì nếu mình không lầm thì chính Dr. Alexander Yersin , vị bác sĩ rất xứng đáng là danh nhân văn hóa của Việt Nam ta – không biết đã được truy phong chưa ? đã đem cây cao su từ Malaysia về thử nghiệm trồng ở Nha Trang xứ ta , để rồi sau đó làm giàu thêm cho đất nước Việt Nam mà Ông đã nhận làm quê hương thứ hai cho đến cuối cuộc đời .
Sau khi trồng thành công cây cao su tại Malaysia , vài chục năm sau – đầu thế kỉ 20 , Malaysia đã là nước xuất khẩu cao su thuộc hàng đầu trên thế giới và vẫn giữ ngôi vị này cho đến hôm nay , mang lại doanh thu rất lớn !
Thành phố Kuala Kangsar hiện nay là nơi ” đóng đô ” của ông Sultan – Lãnh Chúa của tiểu bang Perak , nằm ở vị trí ngay ngả 3 sông Sungai Perak và sông Sungai Kangsar , có thể nói là đẹp nhất trong vùng này ! Thay vì hàng loạt nhà hàng Karaoke ầm ĩ hoặc khách sạn và quán nhậu tràn lan , thậm chí lấn cả ra bờ sông thì vì ” nhờ ” trước đây có thực dân Anh ” bảo hộ ” nên ngay ngả 3 sông nơi đây là những . . . công viên rộng lớn , cây cối xanh tươi , xinh đẹp đến ngỡ ngàng !
Từ bùng binh tháp Đồng hồ có con đường dẫn lên cây cầu bắc qua sông Sungai Kangsar , qua một cổng thành xưa cổ , ta sẽ thấy bên trái là công viên xanh mượt với những cây cổ thụ vài trăm năm tuổi nằm cạnh sông Sungai Kangsar và sông Sungai Perak , và không thể không dừng lại để được ngắm nhìn cho thỏa thích khung cảnh thơ mộng tại ngả 3 sông này , chụp vài tấm hình để sau này có dịp hồi tưởng lại vẻ đẹp sông nước nơi đây !
Điều làm ta thích thú và phải suy tư , chiêm nghiệm để áp dụng . . . cho những nước vẫn còn chìm đắm trong tăm tối – trong đó có cả Việt Nam của Ta , là cách quy hoạch và áp dụng cũng như thi hành luật xây dựng ở đây : Những công viên cây xanh trải dài nhiều trăm thước – thậm chí cả ngàn thước , hai bên bờ sông Sungai Kangsar và cả hai bên bờ sông Sungai Perak tại ngả 3 , nơi hai con sông này găp nhau !
Qua khỏi khu công viên cây xanh , con đường Jalan Istana chạy quanh co vài cây số theo hướng sông Sungai Perak , sẽ đưa ta đến mấy điểm tham quan hấp dẫn gồm một loạt những lâu đài , dinh thự . Cũng vì vậy mà con đường này có tên là Jalan Istana – Con đường Dinh thự , vì trong ngôn ngữ của nước này Istana có nghĩa là lâu đài , dinh thự !
Trước tiên , phía bên tay phải , ta sẽ gặp Istana Kota . Dinh thự này có từ năm 1903 , trên một ngọn đồi , đã được trùng tu rất đẹp , hiện nay là Gallery Sultan Azlan Shah , triển lãm những quà cáp khắp nơi trên thế giới tặng ông Lãnh Chúa năm 2009 nhân dịp lễ kỷ niệm 25 năm trị vì tại tiểu bang Perak . Ngoài ra còn có nhiều phòng dùng để trưng bày cho khách được thưởng lãm các món đồ ông Lãnh Chúa đã dùng như : Lễ phục từ thời sinh viên , đồ để chơi thể thao , quân phục kèm với huân huy chương , bộ sưu tập kinh Coran , và cả 5 chiếc xe Rolls Royces !
Đi tiếp vài trăm thước nữa , ta sẽ thấy trên một ngọn đồi phía bên trái là thánh đường Hồi giáo Masjid Ubudiah , được bắt đầu xây năm 1913 , bị chậm trễ vì ảnh hưởng của đệ nhất Thế chiến nên đến năm 1917 mới hoàn thành . Theo kiến trúc kiểu Mauretania – bờ biển tây châu Phi , với những nóc tròn dáng củ hành và những tháp thanh tao , tất cả được thếp vàng , đây là ngôi thánh đường Hồi giáo được cho là vào hàng đẹp nhất Malaysia ! Không ngờ có ngày mình lại được may mắn đến viếng thánh đường này !
Lại thêm vài trăm thước nữa , trước mặt ta trên ngọn đồi , nhìn xuống sông Sungai Perak , không phải một dinh thự mà là một . . . lâu đài : Istana Iskandariah , nằm trong khuôn viên rộng hàng chục mẫu , chiếm trọn cả một ngọn đồi cạnh sông Sungai Perak , theo lối kiến trúc Ả Rập pha trộn với trường phái art – deco , xây năm 1930 và năm 1984 được thiết kế bổ sung thêm nhiều bộ phận trong dịp lên ngôi cùng năm của ông Lãnh Chúa thứ 34 của tiểu bang Perak . Lâu đài này hiện nay là nơi cư ngụ chính thức của gia đình ông và được coi như đẹp nhất trong các lâu đài hoàng gia tại Malaysia . Vì vợ chồng ông Lãnh Chúa đang ở trong lâu đài này nên không được tham quan bên trong mà chỉ có thể đi một vòng chung quanh dưới chân đồi , ngước nhìn lên trên để . . . chiêm ngưỡng tòa lâu đài !
Vẫn chưa hết dinh thự vì đây là con đường tên là dinh thự mà – Jalan Istana ! Từ lâu đài Istana Iskandariah ta có thể thấy gần đó là Istana Kenangan . Dinh thự này , hoàn toàn bằng mây tre phên nứa và gỗ , được dựng năm 1926 theo kiến trúc Malaysia , dùng làm chỗ ở cho ông Lãnh Chúa thời đó , đặc biệt là không dùng một cây đinh nào ! Hiện nay dinh thự này được sử dụng để làm nhà bảo tàng Hoàng Gia của tiểu bang Perak .
Kuala Kangsar , thành phố ngả 3 sông , nho nhỏ xinh đẹp với nhiều điểm đến rất hấp dẫn , nếu khách cố tình kéo dài thời gian tham quan các di tích , các nhà bảo tàng , đi dạo hết mấy công viên đẹp ven hai con sông , khách sẽ có lí do để ở lại đây một đêm !
Lộ trình của ngày hôm nay sẽ dẫn chúng ta đi tiếp trên quốc lộ 1 , qua cầu sông Sungai Perak , ngang qua Sungai Siput , Chemor để đến thành phố Ipoh lúc đã quá buổi trưa nhưng vẫn còn nắng rất gắt , sau 80km !
Nguyễn Chi Hoài Nhơn
