Bài số 13 . Những ngày ở Lạng Sơn

-

Du ký qua miền thượng du , Bắc Việt Nam . Đơn thân độc mã – Một mình một ngựa sắt lang thang rong ruổi từ Tây Bắc qua Đông Bắc khắp miền Bắc Việt Nam .

Bài số 13 . Những ngày ở Lạng Sơn .

Thủ phủ của tỉnh cùng tên , thành phố địa đầu của tổ quốc , 80% diện tích tỉnh là đồi núi , cách Hà Nội 155km về hướng đông bắc , và cách biên giới với Trung Cộng chỉ 17km . Thành phố Lạng Sơn nằm ở độ cao 250m , với khoảng hơn 100.000 cư dân , phần nhiều là các dân tộc thiểu số .

Người Nùng chiếm hơn 40% , người Tày 35% , người Kinh gần 20% cư dân trong tỉnh , phần còn lại là các dân tộc Dao , Hoa , Sán Chay , H’Mong . Từ xa xưa Lạng Sơn là cửa ngõ để thông thương qua bên Tàu hay nói cách khác là nơi phải đánh giặc Tàu sớm nhất mỗi khi chúng đem binh lính sang xâm lược nước chúng ta .

Sông Kỳ Cùng phát nguyên từ dãy núi Bắc Xa – 1.166m thuộc huyện Đình Lập , chảy 243km trên địa phận Việt Nam theo hướng đông nam – tây bắc , ngang qua thành phố Lạng Sơn , đến huyện Tràng Định , sông theo hướng đông , chảy qua bên Tàu , vào khu tự trị dân tộc Choang tỉnh Quảng Tây nên được ta gọi là “Giòng sông chảy ngược” .

Một góc thành Lạng Sơn , gần nhà thờ chánh tòa giáo phận Lạng Sơn – Cao Bằng .

Khu vực tây – nam thành phố , bên tả ngạn sông Kỳ Cùng , có trụ sở Ủy ban Nhân dân tỉnh , văn phòng các cơ quan – ban – ngành . Đây cũng là địa điểm của thành Lạng Sơn xưa kia , hiện nay vẫn tồn tại những đoạn tường thành cao và dày , được xây dựng bằng đá , còn nguyên vẹn cổng phía tây và phía nam .

Chợ Đông Kinh nằm bên hữu ngạn sông , gần cầu Kỳ Cùng . Chợ to lớn bề thế , vị trí trung tâm , gồm 3 tầng . Tầng 1 bán các mặt hàng điện tử , tầng 2 dành cho những cửa hàng tạp hóa , và tầng 3 toàn hàng thời trang , quần áo . Hàng hóa đều nhập từ bên Tàu qua , tha hồ chọn lựa và giá cả cũng rất hấp dẫn .

Du khách nào cả ngày đi chơi không đi chợ Đông Kinh , buổi tối có thể ghé chợ Đêm Kỳ Lừa , gần hồ Phai Loạn và bùng binh Ngả 5 có tháp đồng hồ . Chợ này cũng bán hàng hóa từ bên kia biên giới nhập qua đường tiểu ngạch , chủ yếu đồ kim – khí – điện – máy và quần áo may mặc sẵn .

Chợ Đêm Kỳ Lừa , đối diện hồ Phai Loạn trên đường Trần Đăng Ninh .

Thích thú nhất là dạo chợ Giếng Vuông , trải dài trên đường Bắc Sơn , giữa chợ Đông Kinh và chợ Đêm Kỳ Lừa . Chợ này ban ngày buôn bán bình thường nhưng đặc biệt là có họp hàng đêm tại khu vực bán hoa quả trong chợ và trước cổng chợ , từ 1g đến 5g sáng , thu hút hàng trăm tiểu thương trong và ngoài tỉnh đến buôn bán .

Từ khắp các ngả đường , xe tải , xe máy thồ hàng chở rau xanh hoa quả , cua – cá – ốc – ếch . . . cùng nhau đem hàng đến chợ . Là một chợ đầu mối , kinh doanh nhiều mặt hàng , từ thủy hải sản tươi sống , đồ khô đến rau – củ – quả , nông sản . Trong miền Nam chắc thế nào cũng đặt tên cho chợ đêm này là chợ Âm Phủ .

Khu phố xá trung tâm thành phố tập trung ở phía đông đường Trần Đăng Ninh ngay bùng binh Ngả 5 tháp Đồng Hồ , có chợ đêm Kỳ Lừa , chợ Giếng Vuông , cuối tuần có Phố Đi Bộ ở mấy con đường Lương Văn Tri – Lê Lai – Phan Chu Trinh – Bắc Sơn . Phía tây đường Trần Đăng Ninh là hồ nước Phai Loạn .

Thành phố tương đối lớn , trải dài khắp mọi hướng nên muốn lang thang khắp các ngõ ngách phải di chuyển bằng xe , tốt nhất là xe đạp hoặc xe máy .

Từ rất lâu chúng ta đã đọc được ở đâu đó mấy câu thơ :

Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa
Có nàng Tô Thị , có chùa Tam Thanh
Ai lên xứ Lạng cùng anh
Bõ công bác mẹ sinh thành ra em
Tay cầm bầu rượu nắm nem
Mải vui quên hết lời em dặn dò .

Chùa Tam Thanh , nàng Tô Thị và thành Nhà Mạc ở gần nhau nên rất tiện để đi tham quan 3 nơi này .

Cửa động Tam Thanh .

Từ bùng binh Ngả 5 tháp Đồng Hồ có đường đi đến chùa và động Tam Thanh , khoảng 1,5km . Bạn nào có thời giờ và chân cẳng còn tốt có thể dạo bộ tà tà đoạn đường ngắn này , vừa tập thể dục vừa ngắm nghía phố phường và sinh hoạt của bà con nơi đây .

Chùa nằm dưới chân núi có động Tam Thanh , ban đầu thờ đạo giáo gồm 3 vị , Thượng Thanh – Thái Thanh – Ngọc Thanh nên được gọi là chùa Tam Thanh , có từ thời nhà Lê , còn giữ được nhiều di tích bia đá cổ , có giá trị rất cao về văn hóa – lịch sử – tôn giáo – khảo cổ .

Trong chùa có tượng Phật A Di Đà được tạc vào núi đá từ thế kỷ 15 , cao hơn 2m và có bề ngang 0,65m , trong tư thế với áo cà sa , đứng trong lá bồ đề . Sau này có thêm ảnh hưởng của Phật Giáo nên nơi đây có thờ Phật Thích Ca và chư Phật . Đến thời kỳ tam giáo đồng nguyên , chùa thờ cả Lão Tử và Khổng Tử , điều này hiếm có trong các ngôi chùa ở Việt Nam .

Động Tam Thanh rộng vài chục ngàn mét vuông , có chỗ cao đến 20m , được hình thành từ mấy trăm triệu năm trước . Khắp nơi trong động , thạch nhũ nhỏ xuống tạo thành những hình thù sinh động làm khách liên tưởng tới những người và vật như : Tiên Ông , con voi , cây Ngô Đồng v. . . v. . . Có hồ nước tên hồ Âm Ty , quanh năm cho nước trong vắt .

Có cả một sân khấu thiên tạo to rộng khá bằng phẳng , 2 cửa động ở lưng chừng núi , gọi là giếng trời hoặc cửa thông thiên , rọi ánh sáng vào động làm thành bức tranh đầy màu sắc huyền ảo . Từ “sân khấu” , có lối dẫn lên lầu Vọng Thị để khách ngắm nàng Tô Thị hóa đá , bồng con chờ chồng trở về , bên trên ngọn núi gần đó .

Phế tích một đoạn tường còn lại của di tích Thành nhà Mạc .

Cách chùa Tam Thanh chỉ vài trăm thước là núi Tô Thị . Leo lên hơn 100 bậc thang , du khách đến di tích lịch sử thành Nhà Mạc .

1592 Trịnh Tùng chiếm thành Thăng Long , Mạc Mậu Hợp bị xử tử . Hậu duệ Mạc Kính Cung cùng quan quân chạy lên vùng núi Cao Bằng – Lạng Sơn – Thái Nguyên – Tuyên Quang , tổ chức xây đắp thành lũy , tiếp tục chống cự Nhà Trịnh , duy trì Nhà Mạc đến năm 1677 .

Phế tích thấy được là mấy đoạn tường thành còn sót lại , xây bằng đá hộc , cao 4m dày hơn 1m , trên mặt thành có nhiều lỗ châu mai cho việc phòng thủ . Đứng ở thành Nhà Mạc trên núi , ta có được cái nhìn toàn cảnh bao quát cả thành phố Lạng Sơn .

Cũng trên núi này , chiều ngày 27 tháng 7 năm 1991 đã xảy ra chuyện “kinh thiên động địa” . Hôm đó trời mưa như trút nước , khoảng 17g30 một tiếng nổ long trời lở đất , đất đá đổ ầm ầm , bụi khói bay mịt mờ và . . . nàng Tô Thị biến mất ! Vụ việc nổi lên ầm ĩ , 2 người đàn ông sống dưới chân núi mau chóng bị bắt giam vì bị nghi là đã . . . nung nàng Tô Thị thành vôi . Sau khi điều tra kỹ , một người được thả sau 1 tháng tù , người kia ở tù 6 tháng rồi cũng được cho ra tù , lặng lẽ không kèn không trống , không nhận được một lời xin lỗi vì đã bị bắt oan .

Thạc sĩ Trương Hoàng Phương , giảng viên khoa địa lý trường Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh đã đến tận hiện trường để khảo sát , tìm nguyên nhân của sự cố , không thấy dấu hiệu của sự phá hoại . Tượng nàng Tô Thị trên núi Lạng Sơn hình thành do sự hòa tan không đều của các lớp đá vôi , lại có độ nghiêng lớn .

Trận mưa lớn chiều ngày 27 tháng 7 năm 1991 chính là giọt nước làm tràn ly , tạo ra sự cố tượng bị đổ nhào . Tượng nàng Tô Thị chúng ta thấy ngày nay không phải là tảng đá thiên nhiên làm nên mà là tượng nhân tạo mới làm sau này , rất là chắp vá , không có chút gì thẩm mỹ , nhìn vô cùng thảm hại !

Cầu Kỳ Cùng năm xưa .

Còn thời giờ , chúng ta cũng nên qua cầu Kỳ Cùng , đến khu vực đường Hùng Vương để được tham quan mấy địa điểm hấp dẫn khác . Ngay đầu cầu là đền Kỳ Cùng , vừa qua cầu là chùa Thành . Cả hai đều nằm bên tả ngạn sông Kỳ Cùng .

Đi loanh quanh một chặp thế nào cũng đến nhà thờ chánh tòa giáo phận Lạng Sơn – Cao Bằng , gần đó là một đoạn tường thành cổ Lạng Sơn với khẩu súng thần công xưa cũ . Gần cuối đường Hùng Vương quẹo phải vào đường Chùa Tiên , đến viếng Chùa Tiên .

Lạng Sơn by night có phố Đi Bộ Kỳ Lừa – Điểm hẹn văn hóa , vào tối thứ 6 và thứ 7 . Những con đường giữa chợ Giếng Vuông và chợ đêm Kỳ Lừa được dành riêng cho khách bộ hành , không bị xe cơ giới làm phiền . Những tiết mục văn hóa nghệ thuật đặc sắc được biểu diễn ở nhiều sân khấu , từ truyền thống đến hiện đại .

Khách có thể tham gia những trò chơi dân gian như : Đẩy gậy , đi cà kheo , nhảy sạp , chơi ô ăn quan . . . Bạn nào mê ẩm thực , tha hồ được thưởng thức các món ngon tại địa phương . Đương nhiên không thể thiếu những quầy bày bán các sản phẩm thủ công mỹ nghệ , nông sản sạch , đồ điện tử , quần áo , quà lưu niệm v. . . v. . .

Chung quanh thành phố Lạng Sơn có nhiều danh lam thắng cảnh , di tích lịch sử . Du khách nên có thêm thời giờ và phương tiện di chuyển riêng như xe máy , tốt nhất là lưu lại thêm ít nhất một ngày nữa .

Gần nhất là thị trấn Đồng Đăng , cách thành phố Lạng Sơn chỉ 14km về phía tây bắc , nơi giao nhau của quốc lộ 1A – 1B , quốc lộ 4A và đường lên biên giới – Cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị .

Nhà ga xe lửa cuối cùng trước khi qua biên giới Việt Nam – Trung Cộng .

Ga xe lửa Đồng Đăng là điểm kết thúc tuyến đường sắt Hà Nội – Đồng Đăng và được nối với ga Bằng Tường bên Tàu . Từ mùa hè năm 1955 đã có đường sắt liên vận quốc tế Hà Nội – Bắc Kinh – Moscow – Berlin . Trước năm 1975 , đại đa số cán bộ đi công tác và nhất là du học sinh Việt Nam từ miền Bắc Xã hội Chủ nghĩa đi học ở mấy nước như Trung Cộng – Liên Xô – Đông Âu đều đi trên đường sắt liên vận này . Hành trình có thể dài đến 2 tuần .

Cuối tháng 2 đầu tháng 3 năm 2019 , nhà ga Đồng Đăng có hân hạnh đón tiếp và tiễn đưa chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un , sau hành trình 4.500km từ Triều Tiên xuyên qua Trung Cộng bằng đoàn tàu bọc thép chống đạn , được trang bị các máy chuyên dụng tránh radar hoặc vô hiệu hóa các thiết bị do thám , lần đầu đến Việt Nam trong chuyến tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ – Triều Tiên lần thứ 2 và thăm hữu nghị chính thức Việt Nam .

Cách biên giới chỉ 3km nên 5g sáng sớm ngày 17 tháng 2 năm 1979 , Đồng Đăng bị hàng ngàn quả đạn pháo kích và liền sau đó lính Trung Cộng với quân số áp đảo , có xe tăng và chiến thuật biển người tấn công dữ dội .

Gần nhà ga xe lửa , trên một ngọn núi có vị trí chiến lược , nhìn bao quát xuống cả thị trấn là pháo đài 3 tầng sâu trong lòng núi , to lớn kiên cố , đủ cho nhiều trăm người cố thủ , được Pháp xây từ trước thế chiến thứ 2 . Pháo đài này kiểm soát một nút giao thông quan trọng gồm quốc lộ 1A – 1B , quốc lộ 4A và cả đường lên biên giới nên Trung Cộng cố chiếm cho được .

Sau 5 ngày đêm giao tranh ác liệt , bộ đội Việt Nam kiên cường anh dũng chiến đấu đến hơi thở cuối cùng . Chiều ngày 21 tháng 2 năm 1979 lính Trung Cộng chiếm phần trên và dùng bộc phá giật sập cửa hầm , thả lựu đạn khí ngạt xuống các lỗ thông hơi , dùng súng phun lửa phun vào các ngõ ngách , đổ xăng xuống hầm rồi phóng hỏa .

Lính Trung Cộng chết vô số , xác giặc ngổn ngang la liệt khắp nơi nhưng chúng ta đã trả giá quá đắt : Một đại đội công an vũ trang hy sinh lúc cầm súng chiến đấu – ngày nay là bộ đội biên phòng , và hơn 300 thường dân đi trốn giặc bị giết dã man , chỉ còn vài người sống sót và trở thành nhân chứng cho câu chuyện bi hùng ở pháo đài Đồng Đăng . Đến nay vẫn còn hàng trăm nạn nhân nằm sâu dưới tầng 3 của pháo đài , chưa tiếp cận được .

Địa điểm du lịch hấp dẫn khác là đỉnh núi Mẫu Sơn thuộc huyện Lộc Bình . Theo quốc lộ 4B đi về hướng đông nam , hướng đi Đình Lập – Tiên Yên – Móng Cái 15km , ta sẽ gặp một ngả 3 lớn , quẹo chếch 45 độ bên trái có tỉnh lộ 237B dẫn lên đỉnh Mẫu Sơn .

Đường lên khu du lịch Mẫu Sơn là đường đèo dài 15km . Đường đã có từ hồi thuộc Pháp , nhỏ hẹp và vô cùng ngoằn ngoèo – quanh co – khúc khuỷu rất nguy hiểm , khó đi và cấm xe lớn lưu thông , tối đa chỉ dành cho xe chở đến 35 người . Xe máy chạy tương đối thoải mái .

Đến Km 12 , tính từ đầu tỉnh lộ dưới đồng bằng đi lên , có Ngả 3 đường mòn khoảng hơn 2km xuyên qua cánh rừng nguyên sinh , ta tới núi Phặt Chỉ . Núi Phặt Chỉ là một trong 3 ngọn núi cao của Mẫu Sơn . Với người dân tộc Dao , đây là nơi linh thiêng của các đạo thờ Thần kèm theo những câu chuyện huyền bí được bà con truyền khẩu , chép thành thơ , viết thành sách và sử dụng trong các buổi lễ của dòng họ , tổ tiên .

Mẫu Sơn mùa xuân , tràn ngập hoa Cẩm Tú Cầu

Sau 15km hết đường , chúng ta đến nơi đậu xe , và cũng là khu du lịch Mẫu Sơn . Dãy núi Mẫu Sơn trùng trùng điệp điệp và giáp biên giới với Trung Cộng . Đỉnh cao nhất là Phia Po – Núi Cha cao 1.541m , Phia Mè – Núi Mẹ – Mẫu Sơn cao 1.520m .

Nơi chúng ta đậu xe là đỉnh Pá San cao 1.180m , có cột thu phát sóng và trạm khí tượng thủy văn , vài khách sạn đang hoạt động , vài khách sạn đang trong tình trạng hoang tàn đổ nát , bám đầy những mảng rêu xanh vô cùng ma quái , chắc rất thích hợp để làm bối cảnh cho những cuốn phim ma . Vài quầy nho nhỏ tạm bợ , bán hàng ăn uống và rau – củ – quả sạch từ các thôn bản gần đó .

Mùa hè , bà con làm đất cấy lúa trên những thửa ruộng bậc thang , thích hợp tắm suối tắm thác , cắm trại và sống ảo cùng hoa cẩm tú cầu . Cuối hè , tha hồ ngắm ruộng bậc thang đã được nhuộm màu vàng óng ánh của bông lúa nặng trĩu , làm thành bức tranh thiên nhiên đẹp tuyệt vời . Mùa thu , tháng 9 đến tháng 11 dương lịch , thời tiết mát mẻ vắng vẻ dễ chịu , thích hợp để nghỉ ngơi , “sống chậm” .

Đặc biệt , vào mùa đông có những ngày nhiệt độ trên núi Mẫu Sơn xuống rất thấp , xuống đến 0 độ C và có lúc xuống đến – 2,5 độ C . Khung cảnh trên đỉnh Mẫu Sơn lúc này giống như ở vùng ôn đới phương Tây trong mùa Giáng Sinh . Hàng ngàn xe từ Lạng Sơn và các tỉnh đổ xô lên núi ngắm sương giá băng tuyết , tạo thành tình trạng kẹt xe khủng khiếp , bế tắc hoàn toàn .

Có thể nói Mẫu Sơn là nơi sớm nhất đón những đợt gió mùa lạnh lẽo từ đông bắc xa xôi băng giá tràn qua nước ta . Với vị trí quan trọng như vậy nên cả trăm năm trước người Pháp đã đặt nơi đây trạm khí tượng thủy văn và trạm thu phát sóng truyền tin . Những biệt thự , nhà nghỉ cũng lần lượt được xây dựng để phục vụ nhu cầu nghỉ dưỡng của tầng lớp quan lại , Tây cũng như Ta .

Trải qua chiến tranh , cộng thêm mấy chục năm bỏ hoang phế nên rất nhiều cơ ngơi đã hư hỏng đổ nát hoàn toàn , một số được chắp vá để sử dụng lại , một số được xây dựng mới , kinh doanh dịch vụ du lịch nhưng gặp nhiều khó khăn vì du khách chỉ ghé lên Mẫu Sơn một tí thôi , chụp hình xong là . . . xuống núi !

Lần nào đến Mẫu Sơn mình cũng sắp xếp thời gian cho phù hợp để được lưu lại một đêm trên đỉnh núi này . Có lần thời tiết mát mẻ khô ráo , trời quang mây tạnh , giống như đang ở Đà Lạt . Lúc thì gặp gió mùa đông bắc lạnh tê tái , lại thêm gió mạnh nữa . Khi thì còn đang buổi chiều mà sương mù ẩm ướt dày đặc khắp nơi , cách mấy thước là không thấy gì , sàn nhà ướt giống như mới đổ nước lau nhà xong , đi đâu cũng phải cẩn thận sợ bị trơn trợt té .

Đi trong đoàn nhiều người sẽ dễ đặt món ăn và được nếm những món ngon của Mẫu Sơn . Có thể kể vài thứ :

– Ếch Hương : Của ngon vật lạ quí hiếm của Mẫu Sơn , xưa được dùng để “tiến vua” , chỉ sống ở những hang hốc hiểm hóc tại các khe suối trong rừng sâu . Ếch này có khả năng ngụy trang biến đổi màu da để trốn tránh địch thủ . Nhiều con lúc bị bắt , da đang xanh như màu rêu nơi chúng đang ẩn nấp nên còn được gọi là ếch xanh .

Ếch không to , có cặp đùi béo tốt mập mạp hơn ếch đồng bằng , thịt thơm ngon , có hàm lượng dinh dưỡng rất cao , được chế biến thành những món ngon đặc biệt như ếch chiên giòn , xào với su su hoặc nấu cháo .

Gà tẩm mật ong , nướng trên bếp than hồng .

– Gà nướng mật ong : Nguyên liệu là gà 6 cựa , nuôi thả chạy rông trong bản nên thịt chắc và thơm hơn gà dưới miền xuôi , được tẩm ướp với các loại gia vị theo phương pháp truyền thống của người Dao nơi đây , phết lên một lớp mỏng mật ong rừng , nướng trên bếp than hồng , lớp da bên ngoài vàng ươm , hơi hơi dòn tạo nên hương vị khó quên . Thưởng thức với xôi nếp và một chút rượu Mẫu Sơn . Bon Appetit !

– Heo sữa quay : Được ướp theo công thức chuẩn hương vị núi rừng đông – bắc , đầy đủ gia vị truyền thống , không thể thiếu lá và trái Mác Mật , quay trên bếp than hồng vài giờ đồng hồ , tạo nên món heo sữa quay với lớp da màu nâu cánh gián đẹp mắt dòn rụm , thịt ngon mềm .

– Đào tiên : Núi Mẫu Sơn cho những mùa đào sai trái vào mùa hè , cùi dày hạt nhỏ , đủ cả hương và sắc , không quá to nhưng rất giòn – ngọt – thơm . Hoa chỉ có 5 cánh , màu phai mong manh , dường như là trong suốt , nở rộ vào dịp Tết ta .

Chanh rừng Mẫu Sơn , trái nhỏ nhưng hương vị đặc biệt thơm ngon .

– Chanh rừng : Cây đặc biệt trên núi Mẫu Sơn , có tán lớn lá to nhưng trái nhỏ , hương vị chua dịu rất đặc biệt , được bà con dùng để ngâm làm gia vị trong các bữa ăn . Chanh này được dùng để chữa ho và giải cảm rất hiệu quả .

– Rượu , nấu từ gạo và nước nguồn trên cao núi Mẫu Sơn , được chưng cất từ men lá của hơn 30 loại thảo dược như : Cây 30 rễ , dây nước , trầu rừng , dây ngọt . . . toàn những loại cây – lá – củ – rễ thu hoạch được ở Mẫu Sơn .

Có một tin làm cho những người bảo vệ môi trường không an tâm . Công ty Mặt Trời Mẫu Sơn thuộc Tập đoàn Sun Group đang khai triển một dự án du lịch quy mô 690ha , có hệ thống cáp treo lên Mẫu Sơn , và đã “khởi công” tháng 5 năm 2022 .

Từ giã Mẫu Sơn , nếu không muốn xuống núi theo đường cũ lúc đi lên , các bạn có thể xuống đèo , bỏ ngang qua Ngả 3 đi núi Phặt Chỉ , thêm vài trăm thước nữa sẽ có một Ngả 3 lớn , quẹo phải đi con đường theo hướng xã Công Sơn – xã Hải Yến . Đi 2km gặp trụ sở Công An , hỏi đường để quẹo vô đường đất khó đi , thêm 2km sẽ gặp vô số vườn đào tiên rải hoa khắp núi rừng trong dịp Tết ta ở bản Ngàn Pặc của bà con người Dao .

Ngắm những vườn đào tiên , bản làng và giao lưu với bà con dân tộc Dao ở bản Ngàn Pặc xong , ta đi ngược ra đường Công Sơn – Hải Yến , xuống núi theo hướng Hải Yến – Cao Lộc , hết đèo dốc gặp Ngả 3 Tỉnh lộ 235 , từ đó quẹo trái qua thị trấn Cao Lộc , về lại thành phố Lạng Sơn .

Xuống núi bằng đường qua Công Sơn – Hải Yến – Cao Lộc cũng dài và ngoằn ngoèo – quanh co – khúc khuỷu – nguy hiểm như lên núi qua ngõ quốc lộ 4B và tỉnh lộ 237B nhưng không phải đi con đường cũ mà được đi đường mới , làm thành một vòng ngược chiều kim đồng hồ rất thú vị .

Bạn nào từ Lạng Sơn về thẳng Hà Nội , sẽ tiện đường ghé tham quan Di tích lịch sử Ải Chi Lăng , nằm bên Tỉnh lộ 234B , gần đường cao tốc CT01 và cũng gần Quốc Lộ 1A , cách Lạng Sơn chỉ 43km theo hướng tây – nam , hướng về Hà Nội .

Mãng cầu được trồng trên đồi , trên núi đá vôi khu vực Chi Lăng , giúp bà con có thu nhập tốt từ mấy chục năm nay .

Đến đây khách được thưởng thức tại chỗ những trái mãng cầu – ngoài Bắc gọi là quả na . Mãng cầu Chi Lăng màu xanh nhạt , có vỏ mỏng mềm , dễ bóc vỏ , thịt chắc – trắng – dai ít hạt , vị ngọt thanh , mùa thu hoạch vào tháng 8 . Thổ nhưỡng vùng núi đá vôi giàu khoáng chất nên hơn 2.200 ha cây mãng cầu phát triển nơi đây rất tốt , tăng thu nhập đáng kể cho bà con . Diện tích trồng cây mãng cầu đang được mở rộng ra nhiều địa phương lân cận .

Mãng cầu Chi Lăng .

Thung lũng Chi Lăng chạy dài theo con sông Thương , bao bọc bằng những dãy núi , địa thế rất hiểm trở và là nơi quân Tàu xâm lược đã từng nhiều lần trong lịch sử bị ta lấy ít đánh nhiều , phục kích chúng nơi đây . Tướng giặc An Viễn Hầu Liễu Thăng đem 100.000 ngàn binh lính tiếp viện cho quân Minh đang đô hộ nước ta hồi đầu thế kỷ 15 , đến đây bị tướng quân Lê Sát chặn đầu chặn đuôi đánh tan tác , tử trận ngày 10/10/1427 .

Chuyện kể về thời gian ở Lạng Sơn như vậy khá dài , đã tới lúc chuẩn bị hành trang giã từ để lên đường , lần này là xuống biển , vịnh Hạ Long .

Nguyễn Chi Hoài Nhơn

Photos:

Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo
Google Photo

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây