Bài số 6 . Những ngày ở Qui Nhơn .
Thành phố nằm ngay bên Biển Đông , cách Sài Gòn 650 km phía đông – bắc , với 523.000 cư dân , có quốc lộ 1A và đường cao tốc Bắc – Nam đi ngang , có quốc lộ 19 dẫn lên Cao nguyên Trung phần và phi trường Phù Cát .
Khách sạn tụi mình ở cách trường Sư Phạm , bây giờ là Đại học Qui Nhơn , vài trăm thước . Thời gian 1962 – 1964 có chàng thanh niên xứ Huế đến học 2 năm , và sau này được mọi người biết đến với tên Trịnh Công Sơn . Ngày đó , tiêu chuẩn để được vào học trường này , còn gọi là Sư Phạm Ghềnh Ráng , là phải có ít nhất bằng Tú tài 1 và qua được kỳ thi tuyển . Học 2 năm , tốt nghiệp dạy tiểu học và được gọi là Giáo viên .
Thời gian ở Qui Nhơn , Trịnh Công Sơn hoạt động văn nghệ rất hăng hái , trình làng những bài tình ca của thời sinh viên như Nhìn những mùa Thu đi , Mưa hồng , Nắng thủy tinh , và đặc biệt trong nhạc phẩm Biển nhớ , ông đã kín đáo gói ghém tình cảm của mình với người bạn gái cùng trường , dòng dõi hoàng tộc , có giọng hát hay .
Ngày mai em đi , Biển nhớ tên em gọi về .
Triều sương ướt đẫm cơn mê, trời cao níu bước sơn khê .
Em đi là em đi về quê nhà ở Nha Trang để nghỉ hè và chàng nhạc sĩ trẻ gởi tên của 2 người vào bài nhạc bằng câu :
“Trời cao níu bước sơn khê” ,
Sơn là Trịnh Công Sơn và Khê là Tôn Nữ Bích Khê .
Cụ Bà Tôn Nữ Bích Khê nếu còn trên trần gian này thì đã tám mươi mấy tuổi rồi .
Trước năm 1975 , trong hoàn cảnh chiến tranh loạn lạc , hàng ngàn căn nhà lụp xụp , không đầy đủ hạ tầng cơ sở , không có nhà vệ sinh được dựng lên ở khu 2 , ngay bãi biển , trở thành điểm “chướng tai gai mắt” đối với thành phố Qui Nhơn .
Đầu những năm 2000 , khu vực này phần lớn được đền bù giải tỏa để làm con đường Xuân Diệu rộng – đẹp , chạy theo bờ biển từ điểm cuối sát biển của phi trường cũ đến cửa Đầm Thị Nại , dài 3.200 m . Tha hồ dạo bộ tập thể dục , hít thở không khí trong lành bổ dưỡng hàng ngày !
Trước đây , Qui Nhơn được nhắc đến với cây cầu dài nhứt Việt Nam bắc qua Đầm Thị Nại , dẫn qua Khu kinh tế Nhơn Hội bao trùm bán đảo Phương Mai , rộng 12.000 hecta , mơ ước biến nơi này thành đô thị du lịch – nghỉ dưỡng – dịch vụ với những khu công nghiệp , cảng biển v… v…
Nhưng rất tiếc , mọi mong muốn vẫn còn nằm trong mơ . Còn sự thật thì . . . ma !
Công ty FLC đến biển Nhơn Lý xây dựng cả quần thể bất động sản du lịch nghỉ dưỡng khổng lồ rộng 1.300 hecta , sân Golf rộng mênh mông , chủ yếu là thâu tóm đất đai , gồm rất nhiều hạng mục nhưng nhiều nơi còn bỏ hoang , nhiều nơi đang xây dựng dở dang , nhiều nơi đang là khu phố ma .
Một tập đoàn khác đã được quyền khai thác bãi biển Hải Giang , đẹp tuyệt vời , diện tích vài chục hecta để xây dựng khu dân cư – du lịch – nghỉ dưỡng Merry Land , ngay bên bờ biển phía nam bán đảo Phương Mai nhưng cũng đã hết hơi vì cạn tiền . Tất cả đang trong cảnh “gạch đá ngổn ngang , dự án dở dang” .
Sáng sớm , cả bọn lần lượt uống café ở tiệm đối điện khách sạn , chào đón ông bạn Khổng Xuân Hiền , sẽ nhập đoàn đi chơi hôm nay .
Lần trước , cũng đã 12 năm , tờ mờ sáng mình đi xe máy với bạn , cùng leo núi khám phá Eo Gió . Lần này ông bạn tự tay lái xe hơi , chở cả bọn đi Đường Ven Biển phía bắc Qui Nhơn . Còn gì vui sướng hơn !
Sông Hà Thanh cho nước vào Đầm Thị Nại , tạo thành vùng ngập mặn đầm lầy cửa sông nên phải băng qua 5 cây cầu , đến bùng binh ngả 3 thiệt to , có đại học FPT , khu “Đại Phú Gia” , và cầu Thị Nại qua bán đảo Phương Mai .
Ngược về hơn 200 năm trước , năm 1799 – 1800 đã xảy ra những trận giao tranh ác liệt giữa quân Tây Sơn và quân chúa Nguyễn , hòng chiếm đóng cho được Đầm Thị Nại .
Đêm 27 tháng 2 năm 1801 – nhằm ngày rằm tháng Giêng năm Tân Dậu , chúa Nguyễn Ánh trực tiếp chỉ huy thủy quân Gia Định , dùng hỏa công bất ngờ tấn công hạm đội hùng mạnh của Tây Sơn , dưới trướng Tư đồ Võ Văn Dũng . Qua trận đại thủy chiến này , Tây Sơn bị thiệt hại nặng nề , gần như mất toàn bộ thủy quân , đánh đấu bước ngoặt quyết định sự sụp đổ của triều đại Tây Sơn . Nên nhớ lúc đó , người Anh hùng Quang Trung – Nguyễn Huệ qua đời đã 9 năm !
Đường xá làm để phục vụ giao thông vận tải cho những khu công nghiệp lớn nên rộng thênh thang , trải nhựa rất tốt . Xe chạy ngang qua những đồi cát , những nhà máy – cơ xưởng – kho hàng v… v… Tỷ lệ lấp đầy mấy khu công nghiệp chỉ lác đác thưa thớt , thấp đến mức phải lo ngại .
Km 20 – Eo Gió .
Làng chài Nhơn Lý phát triển thành địa điểm du lịch hấp dẫn , được khách thập phương ghé rất đông . Điểm thu hút là con đường dạo bộ quanh co sát vách núi , được lát đá , có lan can an toàn , ôm một loạt bãi biển toàn đá bên dưới . Nước và gió đã làm nên 19 hang chim yến , biến bán đảo Phương Mai thành khu vực nhiều yến làm tổ thứ nhì ở Việt Nam , chỉ sau Nha Trang .
Dạo bộ loanh quanh ở làng chài trải dài bên biển rất thú vị . Mấy đường hẻm được trang trí bằng những bức tranh tường – bích họa rực rỡ , tạo nên nét mềm mại tươi đẹp . Những Homestay – nhà nghỉ – hàng quán đơn sơ xinh xắn , giống như ở thị trấn nào đó vùng Địa Trung Hải xa xôi bên trời Âu .
Năm 2026 , sách du lịch Lonely Planet đã chấm điểm Qui Nhơn đứng trong danh sách 25 nơi đáng đến , nhờ vẻ đẹp hoang sơ và ẩm thực độc đáo của Eo Gió và Kỳ Co.
Tại 2 nơi này , ta đều được ngắm cảnh mặt trời mọc trên biển .
Kỳ Co là bãi biển đẹp mê hồn . Từ Eo Gió có con đường nhỏ , ven theo lưng chừng trên núi cao , ngoằn ngoèo quanh co hơn 6 km , không dành cho những tay lái yếu , đoạn cuối phải vượt núi và đổ dốc xuống biển . Từ Eo Gió có ca nô và ghe thuyền chở những nhóm khách 10 – 15 người đến biển Kỳ Co .
Cũng từ Eo Gió , đi theo con đường to – Quốc lộ 19B xuôi về phía nam bán đảo Phương Mai , chúng ta đến làng chài Nhơn Hải .
Không nhộn nhịp xô bồ như Nhơn Lý – Eo Gió , không chỉ thuần tắm biển như Kỳ Co , làng chài Nhơn Hải nằm ở tận cùng một góc phía nam của bán đảo Phương Mai . Nơi đây khách có thể nghỉ ngơi an dưỡng , tắm biển , lặn ngắm san hô , dạo bên bờ biển hoặc len lỏi khám phá sinh hoạt làng chài qua các con đường nho nhỏ , các hẻm hóc , các ngõ ngách như một mê hồn trận .
Từ làng chài Nhơn Hải , tận cùng phía nam bán đảo Phương Mai , chúng ta đi ngược về hướng bắc , giữa Biển Đông và Đầm Thị Nại , ngang qua mấy khu công nghiệp rộng lớn mênh mông nhưng còn khá vắng những công ty – xí nghiệp – nhà máy v… v…
Đến Cát Tiến , có vài khu du lịch nghỉ dưỡng phía bờ biển , thuộc kiểu có gắn nhiều sao , giá đắt và . . . ế khách , có cái phải tạm ngưng hoạt động .
Km 35 – Bãi tắm Trung Lương bên tỉnh lộ ĐT 639 .
Đoạn này không tính khoảng cách Eo Gió – Kỳ Co – Eo Gió – Nhơn Hải – Eo Gió khoảng chừng 45 km .
Nơi đây có nhiều công trình tôn giáo gồm :
– Linh Phong Thiền tự , dân gian gọi là Chùa Ông Núi , có từ năm 1702 , do Thiền sư Tịnh Giác .
– Thiền viện Thiên Hưng với Điện Vạn Phật , thờ gần 1.500 pho tượng Phật , hành lang La Hán dài 300 m .
– Tượng Phật Thích Ca tọa thiền trên đỉnh Chóp Vung , cao 69 m , phần đế cao 15 m , tựa lưng vào núi Bà , trên độ cao 129 m , nhìn ra Biển Đông , trong tư thế “Tựa sơn vọng hải” . Khách hành hương có thể thong thả bước qua hơn 600 bậc thang trải dài từ quảng trường Pháp Luân dưới chân núi , qua Đường Hành lễ để lên tới tượng Đức Phật .
Tiếp đến là làng và bãi biển Vĩnh Hội , cát trắng biển trong xanh – sạch – đẹp dài 2.000 m . Cuối bãi tắm có Đền thờ Ông Nguyễn Trung Trực , cũng ở vị trí “Tựa sơn vọng hải” , lưng dựa bên núi , ngạo nghễ nhìn ra Biển Đông .
Anh hùng Dân tộc Nguyễn Trung Trực , 1938 – 1868 , chào đời tại làng Bình Nhựt huyện Cửu An phủ Tân An , nay thuộc xã Thạnh Đức huyện Bến Lức tỉnh Long An . Mộ Ông ở ngay trung tâm thành phố Rạch Giá .
Với chiến công đốt cháy làm chìm tàu L’ Espérance trên Vàm Nhựt Tảo năm 1861 và tiêu diệt đồn đầu não của giặc Pháp tại Rạch Giá năm 1868 , Ông đã vĩnh viễn đi vào lịch sử hào hùng , chống ngoại xâm của dân tộc ta .
Ngưỡng mộ và nhớ ơn người Anh hùng thủ lãnh phong trào khởi nghĩa chống giặc Pháp xâm lược ở Nam Bộ , nhân dân nhiều nơi , khắp các tỉnh thành đồng bằng sông Cửu Long đều đã lập đền thờ Ông , rất trân trọng .
Ông chẳng dính dáng gì đến nơi đây nhưng trong “Hồ sơ lý lịch 3 đời” thì nguyên quán của Ông là ở đây nên tỉnh Bình Định trước đây đã “phấn đấu” để xây cho được ngôi đền rất đẹp , theo kiến trúc Việt cổ trên khuôn viên rộng 1,2 hecta , đầy đủ các hạng mục như cổng tam quan , nhà quản lý , nhà soạn lễ , nhà bia , nhà vọng cảnh , sân hành lễ .
Đi tiếp , qua một eo núi , chúng ta đến làng và bãi biển Cát Hải , dân cư thưa thớt , biển vắng . Hết Cát Hải , đến đèo Tân Thanh , chỉ vài trăm thước , gặp bãi biển dài 15 km trải qua nhiều thôn làng :
Bãi biển Tân Thắng , bãi biển Hóa Lạc , bãi biển Cát Khánh , và bãi biển ở thị trấn Đề Gi .
Km 53 – cầu Đề Gi .
Thị trấn này nằm bên Đầm nước lợ , sâu từ 0,9 m – 2,4 m , rộng khoảng 1.570 hecta .
Qua khỏi cầu , lại là biển xanh – sạch – đẹp – vắng , cát vàng mịn và nước trong nhìn thấy đáy , đẹp tuyệt vời , chạy dài 13 km .
Đường Ven Biển còn dài thêm 60 km và rất đẹp , ngang qua bãi biển Lộ Diêu với Tượng đài tàu không số , đi tiếp sẽ tới cửa biển sông Tam Quan , cực bắc tỉnh Bình Định , giáp với tỉnh Quảng Ngãi .
Đã quá trưa và đã đủ cho hôm nay nên tụi mình tìm một quán bên bãi biển Đề Gi để dùng bữa trưa .
Thời tiết khô ráo , nắng đẹp , về đến Qui Nhơn , trời đã ngã sang chiều .
Nguyễn Chi Hoài Nhơn
Photos:
