Một thời gian dài nhiều thế kỷ thời Trung Cổ , Lisboa bị sự cai trị của ngoại bang . Vua Alfonso Henriques chiếm lại được và đặt thủ đô tại Lisboa vào năm 1147 . Năm 1755 một trận động đất mạnh đã làm sụp đổ hoàn toàn Lisboa và hơn 400.000 người thiệt mạng !
Lisboa hôm nay với 600.000 cư dân , nằm bên cạnh vịnh và cửa sông Rio Tejo nhìn ra Đại Tây Dương . Đặc biệt nhờ cuộc triển lãm EXPO 98 mà đất nước này ” tương kế tựu kế ” xây dựng được nhiều công trình công cộng phục vụ cho dân sinh .
Khu EXPO 98 rộng 330ha , nằm phía đông bắc , cách trung tâm chừng 6km , bây giờ là Parque das Nacoes – Công viên đa quốc gia , là nơi chẳng những du khách mà dân địa phương cũng đổ xô về nơi đây nhứt là vào dịp cuối tuần để tham quan , vui chơi giải trí .
– Trước hết ta sẽ thấy nhà ga xe điện ngầm – Metro Estacao Oriente , đẹp hoành tráng và vô cùng hiện đại do kiến trúc sư Santiago Calatrava thiết kế .
– Oceanario – Thủy cung . Kiến trúc sư Peter Chermayeff thiết kế , xây dựng Thủy cung lớn nhứt châu Âu , bằng kính trong suốt , trưng bày ngoạn mục cuộc sống dưới đáy biển .
– Đặc biệt dành cho những du khách như người Tàu và người Việt ta , đi chơi mà chỉ thích . . . ngồi ì một chỗ , thì đã có . . . cáp treo ! Mua vé xong là được ngồi trong cabine tòn ten trên trời , ngắm bến cảng du thuyền phía dưới !
– Phía bắc khu này là công viên cây xanh với cây cầu Ponte Vasco da Gama dài vô tận , bắc qua vịnh ở cửa sông Rio Tejo .
Thời giờ không được nhiều như trong những cuộc hành trình ” Tôi với Trời bơ vơ ” nên mình không có được sự chọn lựa khác ngoài việc lên xe điện vào trung tâm phố .
Trung tâm điểm của Lisboa là Praca do Comercio . Tất cả những nơi đáng tham quan trong phố đều nằm gần quảng trường này , con đường dọc bờ sông Rio Tejo cũng đi ngang quảng trường này .
Còn khu phố dạo bộ , la cà hàng quán , ăn uống , cafe v . . . v . . . lại là khu Rossio nằm chếch về hướng tây bắc chừng 400m . Tại đây mình ngạc nhiên đầy thích thú với một món hàng xuất khẩu của Việt Nam được đặt bên cạnh những sản phẩm địa phương : Mũ cối của bộ đội được bày bán với giá 38€ ! Không biết mũ cối này làm ở đâu , chỉ giống mũ của bộ đội hay là được nhập từ Việt Nam ? Rất tiếc cửa hàng đã đóng cửa nên mình không vào hỏi thăm được !
Một điểm độc nhứt vô nhị của Lisboa là thang máy Elevador de Santa Justa . Kỹ sư Raul Mesnier du Ponsard thiết kế và chế tạo năm 1902 . Thang máy gồm 6 tầng , nối liền hai khu phố Baixa và Chiado với độ cao chênh nhau 32m . Cabine thang máy làm bằng gỗ , trang trí rất đẹp và chở được 25 người .
Đã từ lâu , mỗi lần đọc những bài viết về Lisboa là mình đều thấy có tấm hình minh họa với thang máy này cho nên giờ đây không được phép bỏ lỡ cơ hội hiếm có để được đi thang máy này !
Gần khu vực thang máy còn có nhà thờ Nossa Senhora do Carmo . Nhà thờ này đã bị thiệt hại nặng nề trong cuộc động đất năm 1755 , nay là Museu Arqueologico do Carmo – Bảo tàng khảo cổ và vẫn được gìn giữ như một phế tích .
Lisboa là thành phố nằm cạnh sông , cạnh biển nhưng cũng nằm trên nhiều ngọn đồi . Đường phố có nhiều con đường lên dốc xuống dốc , lại có xe điện màu vàng thong thả , chậm chạp len lỏi qua các con đường quanh co cao thấp , rất là ấn tượng !
Ở khu vực bến cảng mình nghỉ chân trong một quán cafe ” Thủy thủ ” , không khí vui nhộn và giá một ly Cappuccino – cà phê sữa nóng bằng nửa giá ở những nước khác tại châu Âu !
Một sản phẩm đặc biệt của Portugal mà không thể thiếu trong những kiến trúc ở xứ này : Đó là gạch men nghệ thuật – Azulejo , tạo ra những bức tranh tường rất đẹp .
Cách trung tâm khoảng 7km về phía tây là khu Bethlehem , ngay cửa sông Rio Tejo nhìn ra biển . Đây là khu đã có từ xa xưa , chứa đựng nhiều danh lam thắng cảnh , di tích lịch sử rất đáng để ghé qua !
Lisboa là điểm xa nhứt của hành trình đi qua mấy nước phía tây châu Âu lần này . Từ đây trở đi sẽ là chặng về Paris – Berlin , còn xa vời vợi !
Chặng đường kế tiếp là Lisboa – Porto , đi về phương bắc . Ra khỏi Lisboa , xe đang chạy bon bon ngon lành trên xa lộ A1 dẫn về phương bắc thì mình chợt nhớ ra là có thể đã đi quá ngả quẹo ra khỏi xa lộ để đi về cầu Ponte Vasco da Gama ! Không thể ” để sót ” cây cầu nổi tiếng này và xác suất để trở lại nơi đây có thể coi như là bằng 0 – không !
Thế là hội ý chớp nhoáng với Bắc Tiến – ” trưởng đoàn ” , bản thân anh bạn này cũng là kỹ sư cầu đường – kiêm luôn cả kiến trúc sư , nên kết quả không thể nào khác hơn : Quay xe lại và tìm ngả rẽ để qua cầu Vasco da Gama !
Cầu Ponte Vasco da Gama , bắc qua vịnh và sông Rio Tejo , dài 12.345m , bề rộng trung bình 30m , chiều cao 148m , xây dựng trong 3 năm , khánh thành tháng 3 năm 1998 – trước khai mạc triển lãm thế giới – EXPO 98 tại Lisboa hai tháng và để kỷ niệm 500 năm thuyền trưởng Vasco da Gama đã mở con đường trên biển cho tàu thuyền đến Ấn Độ , cập bến Ấn Độ vào tháng 5 năm 1498 !
Thế là đoàn ta phải mua vé cho cả lượt đi lẫn lượt về để được đi trên cây cầu này . Nếu ở Việt Nam chắc cây cầu này sẽ có thêm một cái tên nữa có dính líu với rồng vì thực sự cây cầu dài 12.345m này có nhiều đoạn trồi lên sụp xuống và uốn lượn như con rồng !
Phía bờ nam cây cầu , có trạm dừng để đổ xăng , nghỉ ngơi , giải khát . Kiến trúc của trạm dừng này trông rất giống . . . chợ Bến Thành – Sài Gòn .
Nguyễn Chi Hoài Nhơn
Photos:
