Du ký “ Vạn lý độc hành “, một mình một ngựa sắt Honda wave alpha 100cc , lang thang rong ruổi từ Móng Cái – Đông Bắc Việt Nam đến đảo Phuket – Tây Nam Thái Lan , xuyên qua các nước Việt nam – Lào – Thái Lan – Kampuchia , dự kiến chừng . . . 10.000km và đã đi được 8 tuần , hiện đã đến thủ đô Vientiane – Lào .
Vua Setthathirat ở trên ngôi từ năm 1548 đến 1571 , trong khoảng thời gian này thủ đô của vương quốc Lane Xang là Luang Prabang thường bị nước láng giềng Myanmar đem quân lính qua cướp phá nên vào năm 1560 vua Setthathirat quyết định cho dời thủ đô về Vientiane .
Phải chờ cho đến vua Sourigna Vongsas , trị vì từ 1638 đến 1695 , Vientiane mới được trải qua một thời đại vàng son . Dưới thời vua Sourigna Vongsas , thủ đô này đã phát triển cực thịnh – trăm hoa đua nở về mọi phương diện : Văn hóa , nghệ thuật , ca vũ nhạc kịch , các nghành nghề thủ công mỹ nghệ và nhất là Phật Giáo được thăng hoa ! Hơn nửa thế kỷ dân chúng được an cư lạc nghiệp . Cũng dưới thời vị vua này đã có những người phương Tây đầu tiên đến đây .
Vientiane chỉ có 400.000 dân nên mật độ người và xe tương đối thưa thớt , thành phố tuy là thủ đô nhưng không quá lớn , khách có thể dùng xe đạp để dễ dàng khám phá phố xá , di tích lịch sử , địa điểm thăm quan , những góc cạnh và ngõ ngách của thành phố hiền hòa này trong vài ngày .
Trung tâm “ hoành tráng “ và cũng là khu các cơ quan ban ngành hành chánh , văn phòng các tổ chức quốc tế , các công ty lớn , nằm ở khu vực trước mặt dinh chủ tịch nước và chung quanh hai bên đại lộ Lane Xang . Còn trung tâm phố du lịch nằm sát bên trái dinh chủ tịch , kéo dài hơn 1.000m theo đường Fa Ngum , sát bờ sông Mekong . Trong khu phố du lịch còn có 3 con đường chạy song song với bờ sông nữa đó là : Đường Setthathirat , đường Samsenthai và đường Khoun Bourom , thêm vào đó là mười mấy con đường nhỏ thẳng góc với 3 con đường lớn .
Đây cũng là khu Tây ba lô , đông và vui ! Nơi đây cung ứng đầy đủ các dịch vụ cho khách du lịch . Đủ các loại nhà nghỉ giá rẻ , các loại khách sạn mắc tiền , những nhà hàng đặc sản của Lào và của . . . Tây , cho thuê xe đạp xe máy xe ô tô , giặt ủi , mát xa , đổi tiền , văn phòng du lịch v . . . v . . . Còn quán café và xe bán đồ ăn thì nhiều vô số , nhất là ở đường Fa Ngum ven bờ sông .
Xen lẫn vào giữa khu phố xá nhộn nhịp này của du khách là rất nhiều Vat – Chùa , vẫn giữ được vẻ thâm nghiêm trầm mặc như bông sen giữa đầm bùn lầy , như câu ca dao chúng ta được học từ thưở tiểu học :
Trong đầm gì đẹp bằng sen ,
Lá xanh bông trắng lại chen nhụy vàng ,
Nhụy vàng bông trắng lá xanh ,
Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn .
Đem khu Tây ba lô ở đây mà ví như . . . mùi bùn thì cũng tội cho khu này vì thật ra nơi đây khá tươm tất , đâu ra đấy và tất cả đều nằm trong khuôn khổ của sự cho phép chứ không đến nỗi bầy nhầy , tràn lan – vô chính phủ như khu phố Cổ Hà Nội hoặc khu Bùi Viện Sài Gòn !
Mấy lần trước ghé qua đây thì khu bờ sông vẫn còn . . . đồng không mông quạnh , buổi tối bà con biến công viên bờ sông thành chợ ẩm thực , thiên hạ kéo nhau ra ăn uống thư giãn rất đông . Lần này thì nơi đây đã được người Lào xây dựng thành khu công viên Anouvong ven sông Mekong “ đàng hoàng hơn , to đẹp hơn “ lúc trước rất nhiều !
Buổi chiều , con đường Riverside cặp sát tả ngạn – bờ trái sông Mekong mới làm xong , được ngăn lại không cho xe cơ giới lưu thông , để dân chúng ra đây hóng gió , tập thể dục thể thao và vào buổi tối công viên Anouvong được dùng cho chợ đêm .
Chợ đêm Khemkhong , tiếng Lào là bờ sông Mekong , được tổ chức và quản lý khá tốt . Một khu dành cho các cửa hàng ăn uống và một khu lớn hơn , dành cho mấy trăm gian hàng buôn bán đủ mọi thứ trên trần gian này , chủ yếu là hàng dùng thường ngày từ đồ gỗ nho nhỏ , đồ thủ công mỹ nghệ , đồ trang trí nội thất , đồ bằng da , tranh dân gian , hàng điện tử v . . . v . . . Nhiều nhất vẫn là áo quần , dày dép , đồ lưu niệm .
Chợ đêm Vientiane trải dài hơn 500m , trong khuôn viên công viên Anouvong rộng mênh mông bên bờ trái của sông Mekong . Từ khi có chợ đêm , khu Tây ba lô càng thêm đông , càng thêm nhộn nhịp . Buôn bán và các dịch vụ phục vụ nhu cầu du lịch càng tăng , góp phần làm cho khu này sống động lên thấy rõ !
Nhà nghỉ của mình nằm ngay đường Setthathirat , trong khu Tây ba lô nên không cần dùng xe máy , cứ lội bộ tà tà là có thể dễ dàng đến được tất cả những nơi du khách muốn đến !
Vientiane có nhiều điểm rất hấp dẫn khách thăm quan . Trên đại lộ Lane Xang trước mặt dinh chủ tịch nước , chạy dài hơn cả cây số cùng với con đường Kaysone Phomvihane nối dài tiếp theo cũng hơn cả cây số nữa là đã có nhiều điểm để xem , lang thang trọn một ngày vẫn chưa hết !
Ngay đầu đại lộ Lane Xang là dinh chủ tịch nước Lào , tương tự như ở Sài Gòn là dinh độc lập ngay đầu đường Lê Duẩn – đường Thống Nhất trước đây ! Dinh này lớn nhưng không lớn lắm , không đồ sộ , và nhất là không . . . “ hoành tráng “ bằng “ người anh em “ bên Sài Gòn hoặc phủ chủ tịch ở Hà Nội ! Qua hình thức , vóc dáng của dinh này cũng đã làm cho ta phải suy gẫm , phải chăng qui mô bề ngoài của nó cũng theo “ triết lý khiêm nhượng “ của đạo Phật mà người Lào thấm nhuần và luôn luôn thể hiện trong đời thường !
Trước mặt dinh chủ tịch , phía tay phải bên kia đường là Vat Sisaket , được vua Anouvong xây năm 1818 . Năm 1828 , quân lính Xiêm tấn công Vientiane nhưng đã dùng chùa này làm nơi đóng quân nên chùa không bị tàn phá ! Vat Sisaket ngày nay vẫn còn là tu viện , trong chùa còn hơn 10.000 tượng Phật được giữ gìn cho tới bây giờ !
Đi thêm khoảng 300m nữa , cũng ở phía bên phải đại lộ Lane Xang , ta sẽ gặp trung tâm thương mại Talat Sao – Talat Sao Shopping Mall , xây theo kiểu mới bây giờ . Ngay bên cạnh đó là chợ Talat Sao truyền thống đã có từ lâu , cũ kỷ , bình dân và hàng hóa rẻ hơn ! Trong 2 chợ Talat Sao này có rất nhiều chủ cửa hàng là người Việt Nam , một số làm ăn rất thành công trên đất Lào .
Đi thêm vài trăm thước nữa sẽ đến cuối đại lộ Lane Xang . Nơi đây có một công viên lớn , ở giữa là Patuxai – Khải Hoàn Môn , như Arc de Triomph bên Paris , tuy nhiên qui mô nhỏ hơn nhiều và cũng “ khiêm nhượng “ hơn nhiều ! Patuxai bắt đầu được xây cuối thập niên 1950 , gặp nhiều rắc rối về tài chánh và . . . tạm xong năm 1962 nhưng chưa hoàn thiện , phải qua nhiều lần sửa chữa trùng tu mới được như bây giờ và cho khách thăm quan .
Nối tiếp với công viên Patuxai – Khải Hoàn Môn là đường Kaysone Phomvihane , đường này cũng dài như đại lộ Lane Xang , gần cuối đường phía bên trái có khu tưởng niệm Ông Hoàng Đỏ – Chủ tịch Souphanouvong . Cuối đường , cũng bên trái là viện bảo tàng quân đội Lào , có cả một khu dùng để triển lãm hiện vật và hình ảnh những hoạt động hữu nghị , gắn bó với nhau của hai nước Việt – Lào anh em .
Cuối đường Setthathirat và đường Samsenthai là khu đất hình tam giác với Chùa -Vat Simuang và công viên Sisavangvong . Chùa Vat – Simuang được những phụ nữ có thai tìm đến để cầu xin được “ Mẹ tròn con vuông “ . Sau khi sinh con xong , được toại nguyện , những người này đến thắp nhang hương , cúng dâng dừa và chuối để tỏ lòng cảm ơn Trời , Phật !
Trong công viên trước cổng Chùa – Vat Simuang có tượng vua Sisavangvong . Ông vua này được đi học ở Paris và lên ngôi năm 1904 , trị vì đất nước Lào 55 năm và . . . hợp tác chặc chẽ với Pháp cho đến khi ông qua đời năm 1959 !
Trên đường về nhà nghỉ mình còn đi ngang qua một Catholic Church Sacred – Heart , nhà thờ Công giáo thánh tâm , có ghi cả tiếng Việt , chắc là của người Việt vì có một số người Việt đã phải di cư qua sinh sống bên này từ hồi xa xưa , lúc triều Nguyễn có chính sách bài trừ Công giáo !
Gần đến nhà nghỉ còn ngắm được cảnh hoàng hôn trên sông Mekong và mặt trời đỏ lòm từ từ lặn xuống trên đất . . . Thái Lan !
Nguyễn Chi Hoài Nhơn
